Tại buổi Tọa đàm Góp ý Luật đất đai (sửa đổi) diễn ra chiều 28/3 tại kênh VTC 14 - Đài truyền hình kỹ thuật số, hai vấn đề được nhiều độc giả quan tâm nhất là cơ chế bồi thường giá đất và việc sử dụng hợp lý, tránh gây lãng phí tài nguyên đất.
Tham nhũng đất đai là lớn nhất
Tiến sỹ Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng bộ môn Luật Đất đai, Đại học Luật Hà Nội, cho rằng, hiện nay cơ chế chính sách chưa giải quyết phần lợi tức được tạo ra từ đất đai do quy hoạch của nhà nước và thay đổi mục đích sử dụng đất.
Giá bồi thường thấp. Thu hồi đất thì nhà nước bồi thường theo giá đất nhà nước quy định nhưng giao cho chủ đầu tư chuyển sang mục đích khác thì giá lại cao lên. Từ sự chênh lệch đó cộng thêm việc không có cơ chế rõ ràng nên rất dễ xảy ra tình trạng tham nhũng tiêu cực và làm giàu bất chính.
Cụ thể, ông Tuyến chỉ ra các quy định thu hồi đất hiện nay rất “mơ hồ”, dễ thấy nhất là vấn đề giá bồi thường khi nhà nước thu hồi đất. Giá bồi thường là một cơ sở quan trọng để giải quyết hài hòa lợi ích giữa các bên: Nhà nước, nhà đầu tư và người dân khi bị thu hồi đất.
Tuy nhiên, trong cơ chế giá bồi thường hiện nay lại chưa hợp lý, nhà nước vẫn được giao quá nhiều quyền. Cụ thể, Ủy ban nhân tỉnh có thẩm quyền thu hồi đất, nhưng cũng lại là người xây dựng khung giá đất của địa phương và lấy đó làm cơ sở tính giá bồi thường cho người dân.
“Cái này không hợp lý, dễ nảy sinh sự tùy tiện. Trong trường hợp mà người ta đặt lên bàn cân giữa lợi ích người dân, nhà nước và nhà đầu tư thì chắc là lợi ích nhà nước và chủ đầu tư sẽ nhiều hơn người dân”, ông Tuyến nói.
Thứ hai là nguyên tắc xác định gía đất quá trừu tượng ở chỗ là giá đất nhà nước xác định không theo giá thị trường nhưng phải theo một nguyên tắc là sát với giá chuyển nhượng đất trên thị trường trong điều kiện bình thường. 
“Chúng ta phải hiểu thế nào là sát, sát trên hay sát dưới. Thị trường là thị trường nào? Thị trường nhà nước đầu tư, hay thị trường có tổ chức, hoặc thị trường ngầm? Những câu hỏi là đã không thể giải đáp được trong Luật 2003”, ông Tuyến khẳng định.
Liên quan đến vấn đề giá đất bồi thường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai Đào Trung Chính cũng thừa nhận, việc tìm ra giá thị trường, việc lưu hồ sơ và theo dõi biến động giá thị trường như thế nào là chúng ta vẫn chưa làm được.
Đối với giá đất bồi thường, hiện có 2 phương án được đặt ra. Phương án 1: Bảng giá đấy địa phương sẽ sử dụng cho mọi mục đích và ban hành 5 năm/1 lần.
“Nếu áp dụng bảng giá này để xác định nghĩa vụ của người dân như nộp thuế, xử phạt vi phạm hành chính sẽ cơ bản tốt vì nó thấp nên người dân dễ chấp nhận. Nhưng nếu dùng bảng giá đó bổi thường người dân sẽ không bao giờ chấp nhận”, ông Chính phân tích.
Phương án 2 là bảng giá khi có biến động thì điều chỉnh và chỉ sử dụng trong một số trường hợp như: tính thuế, tính lệ phí trước bạ, nghĩa vụ tài chính với nhà nước,…Còn vấn đề bồi thường sẽ xác định giá cụ thể. Phương án này cũng rất khó vì phải có nghiên cứu, phân tích, đánh giá mức giá thị trường cụ thể.
Giao đất vẫn còn cơ chế xin - cho
Bên cạnh những thắc mắc về cơ chế đền bù giá đất, vấn đề lãng phí đất đai cũng nhận được nhiều ý kiến quan tâm.
Theo ông Đào Trung Chính, lãng phí đất đai là thực tiễn đã xảy ra và đáng tiếc là xảy ra trên diện rộng, khắp các tỉnh, thành phố. Đây là một hạn chế mà Bộ Tài nguyên môi trường đã chỉ ra sau 10 năm thực hiện Luật Đất đai.
Bên cạnh đó hệ thống pháp luật còn nhiều quy định phức tạp gây khó khăn cho người dân và chính quyền.
Quy hoạch sử dụng đất với phát triển xã hội và quy hoạch phát triển ngành chưa đồng bộ, liên kết giữa vùng, địa phương, trong đó có quy hoạch dài quá, không khả khi nên xuất hiện nhiều dự án treo.
Ông Chính cũng cho biết, một trong các nguyên nhân khách quan khiến các dự án thu hồi đất xong bỏ hoang là do suy thoái kinh tế, nhiều chủ đầu tư muốn triển khai nhưng không đủ tiềm lực
Chủ quan là do thiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch. Các địa phương hút đầu tư mở ra nhiều khu công nghiệp nhưng không tính toán đến nhân lực và tiềm lực.
Trong việc giao đất vẫn còn tính bao cấp, cơ chế xin - cho, chưa thực hiện việc đấu giá để lựa chọn được nhà đầu tư có đủ năng lực để thực hiện, nhiều dự án được giao cho chủ đầu tư không có tiềm lực.
Ông Nguyễn Quang Tuyến cũng cho biết, trong luật chưa có tiêu chí thu hồi đất, sử dụng đất có hiệu quả, nhiều chủ đầu tư đã lợi dụng điều này để xí đất rồi để đấy, gây lãng phí tài nguyên đất.
Châu Anh

Hơn 170.000 viên đá của SJC để ngoài bảng cân đối kế toán: Chuyên gia nói gì?
Chuyên gia cho rằng việc hơn 170.000 viên đá các loại SJC thể hiện để ngoài bảng là đúng, nhưng cần làm rõ đó là sản phẩm gì, nguyên tắc định giá ra sao.

Giá xăng dầu biến động mạnh, Bộ Công Thương chỉ đạo xử lý mọi hành vi găm hàng
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động bán lẻ xăng dầu trong bối cảnh nguồn cung, giá năng lượng toàn cầu biến động.

LPBank mở rộng hệ sinh thái tài chính số LPBank Healthcare
Hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số quốc gia, LPBank đang phát triển LPBank Healthcare - hệ sinh thái tài chính số chuyên biệt cho lĩnh vực y tế.

Vụ phòng khám bơm sữa đậu nành tạo mủ giả, ép bệnh nhân chi tiền: Sở Y tế Nghệ An lên tiếng
Sở Y tế Nghệ An thông tin về Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An sau khi Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Nghệ An khởi tố 10 bị can ở đây về tội Lừa dối khách hàng.

The Parkland: Tâm điểm đa kết nối đón sóng hạ tầng phía Đông Thủ đô
The Parkland tại tâm điểm Ocean City kiến tạo không gian sống xanh, tiện nghi, đáp ứng xu hướng an cư bền vững tại các đô thị đa trung tâm của cư dân hiện đại.

21 ngày nghẹt thở cứu người bệnh mắc uốn ván nguy kịch của ê-kíp Vinmec Hạ Long
Nhờ năng lực chẩn đoán sớm, phác đồ hồi sức cấp cứu chuyên sâu, các bác sĩ Vinmec Hạ Long giành lại sự sống cho người bệnh một cách ngoạn mục sau 21 ngày điều trị.

Hơn 170.000 viên đá của SJC để ngoài bảng cân đối kế toán: Chuyên gia nói gì?
Chuyên gia cho rằng việc hơn 170.000 viên đá các loại SJC thể hiện để ngoài bảng là đúng, nhưng cần làm rõ đó là sản phẩm gì, nguyên tắc định giá ra sao.

Xu hướng đặt vé xem phim trên ứng dụng ngân hàng ngày càng tăng
Chỉ với vài thao tác ngay trên ứng dụng ngân hàng hoặc ứng dụng VNPAY, người dùng có thể đặt vé nhanh cho những bộ phim đang được quan tâm, tận hưởng nhiều ưu đãi.

Trắng tay sau lũ dữ, người dân Mường Than mong sớm có nhà
Người dân bản Chít trắng tay sau cơn lũ dữ quét qua thung lũng Mường Than (Lai Châu) để lại nỗi đau mất mát không thể đong đếm.
Hơn 350 trụ sạc ô tô điện chính thức liên thông qua VETC
Chỉ sau hơn một tháng vận hành, VETC Trạm sạc đã nâng độ phủ lên khoảng 50% mạng lưới trạm sạc đa thương hiệu, tối ưu trải nghiệm cho chủ xe điện.

Chú rể bị sếp sa thải ngay tại đám cưới vì bất hiếu, chê mẹ xấu không cho dự lễ
Vụ việc đang gây bão dư luận Trung Quốc, vị sếp đi ăn cưới nhân viên đã đuổi việc anh này ngay lập tức vì tội bất hiếu, sợ mẹ xấu xí gây mất mặt nên cấm bà dự lễ.

Giá xăng dầu biến động mạnh, Bộ Công Thương chỉ đạo xử lý mọi hành vi găm hàng
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động bán lẻ xăng dầu trong bối cảnh nguồn cung, giá năng lượng toàn cầu biến động.

Quốc gia nào có trữ lượng kim cương lớn nhất thế giới?
Tính đến năm 2025, trữ lượng kim cương công nghiệp tự nhiên của quốc gia này ước tính đạt khoảng 750 triệu carat.

Thêm bản Platinum, Ford Territory có giá cao nhất 916 triệu đồng
Mẫu xe gầm cao cỡ C Ford Territory vừa bổ sung phiên bản Platinum cao cấp nhất tại Việt Nam với mức giá 916 triệu đồng, trang bị nhiều công nghệ mới.

Tâm lý học lý giải phản ứng bất thường của Messi ở chung kết World Cup 2026
Nhà tâm lý học cho rằng phản ứng của Messi không đơn thuần là tức giận vì thất bại, mà anh rơi vào 'chế độ sinh tồn' khi chức vô địch dần tuột khỏi tầm tay.

Kết thảm của kẻ vì ghế tể tướng mà cưới nhũ mẫu 60 tuổi, hại vợ để tỏ lòng trung
Vì ghế tể tướng, ông ta cưới người phụ nữ hơn 60 tuổi là nhũ mẫu thân cận của Vi hoàng hậu, rồi khi thế cục thay đổi lại giết vợ để tỏ lòng trung thành với vua mới.

LPBank mở rộng hệ sinh thái tài chính số LPBank Healthcare
Hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số quốc gia, LPBank đang phát triển LPBank Healthcare - hệ sinh thái tài chính số chuyên biệt cho lĩnh vực y tế.

Đội hình Timor Leste: 6 cầu thủ châu Âu thua ngôi sao 'nội địa'
Joao Pedro vẫn là cầu thủ đắt giá và đáng chú ý nhất của Timor Leste, dù đội bóng này triệu tập 6 cầu thủ đang thi đấu tại châu Âu.





